آیا ممکن است یک شرکت در پایان سال سود شناسایی کند، مشمول مالیات شود و حتی مالیات خود را پرداخت کند، اما در حساب بانکی خود پول کافی برای پرداخت هزینه‌های روزمره یا تقسیم سود بین سهامداران نداشته باشد؟ پاسخ کوتاه این است: بله.
این موضوع در نگاه اول ممکن است عجیب به نظر برسد. بسیاری از صاحبان کسب‌وکار تصور می‌کنند وقتی شرکت سود کرده است، بنابراین باید به همان میزان پول نقد نیز در اختیار داشته باشد. اما در حسابداری، سود و وجه نقد یک مفهوم یکسان نیستند.
سود نقدی با سودی که در صورت سود و زیان ثبت می‌شود تفاوت دارد. ممکن است شرکت درآمد شناسایی کرده باشد، اما هنوز وجه آن را از مشتری دریافت نکرده باشد. همچنین ممکن است بخش زیادی از منابع شرکت صرف خرید تجهیزات، افزایش موجودی کالا، بازپرداخت بدهی یا سرمایه‌گذاری شده باشد.
به همین دلیل، بررسی وضعیت مالی یک شرکت تنها با نگاه کردن به عدد سود خالص یا مالیات قابل پرداخت، تصویر کاملی از وضعیت نقدینگی آن ارائه نمی‌دهد. صورت جریان وجوه نقد دقیقاً برای نشان دادن تغییرات وجه نقد و معادل‌های نقدی شرکت و تفکیک جریان‌های عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اهمیت دارد.
در این مقاله بررسی می‌کنیم چرا ممکن است یک شرکت مالیات بدهد اما سود نقدی یا نقدینگی کافی نداشته باشد، چه عواملی باعث این اتفاق می‌شوند و مدیران شرکت برای کنترل این وضعیت چه نکاتی را باید در نظر بگیرند.
سود نقدی را می‌توان به زبان ساده، وجه نقدی دانست که پس از ورود و خروج واقعی پول در اختیار شرکت باقی می‌ماند. البته در تحلیل حرفه‌ای، مفهوم جریان نقدی با سود نقدی قابل تقسیم یکسان نیست و نباید این دو اصطلاح را بدون توجه به شرایط شرکت به جای یکدیگر استفاده کرد.
در مقابل، سود حسابداری بر اساس قواعد شناسایی درآمدها و هزینه‌ها محاسبه می‌شود. در حسابداری تعهدی، ثبت یک درآمد لزوماً به این معنا نیست که همان لحظه پول آن وارد حساب بانکی شرکت شده است.
برای مثال فرض کنید یک شرکت در اسفندماه کالایی به ارزش ۵ میلیارد تومان به مشتری فروخته و طبق قرارداد قرار است مشتری مبلغ را سه ماه بعد پرداخت کند.
شرکت ممکن است بر اساس اصول حسابداری، درآمد و در نتیجه سود مربوط به معامله را شناسایی کند؛ اما در پایان اسفند هنوز ۵ میلیارد تومان وجه نقد دریافت نکرده است.
در چنین شرایطی شرکت ممکن است سود حسابداری داشته باشد، اما نقدینگی کافی نداشته باشد.
این تفاوت یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که مدیران و صاحبان کسب‌وکار باید هنگام بررسی وضعیت مالی شرکت به آن توجه کنند.
سود نقدی تنها یکی از جنبه‌های وضعیت مالی شرکت است و مالیات نیز الزاماً بر اساس مقدار پول موجود در حساب بانکی تعیین نمی‌شود. به بیان ساده، موجودی حساب شرکت معیار مستقیمی برای تشخیص سود یا مالیات نیست.
ممکن است شرکت طبق محاسبات مالی و مقررات مالیاتی، درآمد و سود مشمول مالیات داشته باشد، اما در همان زمان بخش قابل توجهی از پول آن در مطالبات، موجودی کالا، دارایی‌های ثابت یا سایر بخش‌ها قرار گرفته باشد.
بنابراین بین این سه مفهوم باید تفاوت قائل شد:
این سه عدد می‌توانند با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
یکی از رایج‌ترین دلایل نبود سود نقدی، فروش نسیه و ایجاد حساب‌های دریافتنی است.
فرض کنید یک شرکت در طول سال ۲۰ میلیارد تومان فروش داشته است. از این مبلغ، ۱۵ میلیارد تومان نقداً دریافت شده و ۵ میلیارد تومان از مشتریان طلبکار است.
شرکت ممکن است بر اساس شرایط شناسایی درآمد، بخشی از فروش را در درآمد دوره ثبت کند. در نتیجه سود حسابداری ایجاد می‌شود، اما ۵ میلیارد تومان همچنان در حساب مشتریان قرار دارد و وارد حساب بانکی شرکت نشده است.
در چنین شرایطی ممکن است شرکت در صورت سود و زیان عملکرد مناسبی داشته باشد، اما هنگام پرداخت مالیات، حقوق، اجاره، خرید مواد اولیه یا سایر هزینه‌ها با کمبود نقدینگی مواجه شود.
به همین دلیل، افزایش فروش همیشه به معنای افزایش متناسب وجه نقد نیست.
حتی گاهی رشد سریع فروش می‌تواند فشار نقدینگی شرکت را بیشتر کند؛ زیرا شرکت مجبور است برای تولید و فروش بیشتر، منابع مالی بیشتری در اختیار مشتریان قرار دهد.
سود نقدی ممکن است تحت تأثیر افزایش موجودی کالا قرار بگیرد.
فرض کنید یک شرکت برای پاسخ به افزایش تقاضا، تصمیم می‌گیرد مقدار زیادی مواد اولیه یا کالای آماده خریداری کند.
در این حالت ممکن است صدها میلیون یا حتی چند میلیارد تومان از حساب شرکت خارج شود و تبدیل به موجودی کالا شود.
این پول از بین نرفته است؛ بلکه شکل آن از «وجه نقد» به «موجودی کالا» تغییر کرده است.
در نتیجه ممکن است شرکت همچنان دارایی قابل توجهی داشته باشد، اما پول نقد کمتری برای پرداخت تعهدات جاری در اختیار داشته باشد.
این موضوع به‌خصوص در کسب‌وکارهای با موجودی کالای بالا اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، یک فروشگاه ممکن است در پایان سال موجودی کالایی به ارزش ۱۰ میلیارد تومان داشته باشد. از نظر اقتصادی این موجودی یک دارایی است، اما تا زمانی که کالا فروخته و وجه آن دریافت نشود، نمی‌توان از آن برای پرداخت مستقیم مالیات یا حقوق کارکنان استفاده کرد.
یکی دیگر از دلایل کاهش سود نقدی یا وجه نقد شرکت، سرمایه‌گذاری روی دارایی‌های ثابت است.
فرض کنید شرکت در یک سال ۸ میلیارد تومان سود حسابداری داشته باشد، اما تصمیم بگیرد ۷ میلیارد تومان از منابع خود را برای خرید دستگاه، خودرو، تجهیزات یا توسعه دفتر هزینه کند.
در پایان سال ممکن است شرکت همچنان سود حسابداری داشته باشد، ولی موجودی بانکی آن نسبت به ابتدای سال به میزان قابل توجهی کاهش یافته باشد.
این مثال نشان می‌دهد که سودآوری و نقدینگی دو موضوع کاملاً جدا از یکدیگر نیستند، اما الزاماً هم‌جهت حرکت نمی‌کنند.
شرکت می‌تواند سودآور باشد و در عین حال برای مدتی با فشار نقدینگی مواجه شود.
شرکت‌هایی که از تسهیلات بانکی یا سایر منابع تأمین مالی استفاده می‌کنند، ممکن است بخشی از وجه نقد خود را صرف بازپرداخت اصل بدهی کنند.
برای نمونه، شرکتی را تصور کنید که در ابتدای سال ۵ میلیارد تومان تسهیلات دریافت کرده و در طول سال بخشی از اصل آن را بازپرداخت می‌کند.
بازپرداخت اصل وام، خروج واقعی وجه نقد است، اما لزوماً به همان شکل در محاسبه سود حسابداری به عنوان هزینه دوره شناسایی نمی‌شود.
در نتیجه ممکن است شرکت سود داشته باشد، اما جریان نقدی آن تحت فشار قرار بگیرد.
این مسئله یکی از دلایلی است که بررسی صورت جریان وجوه نقد در کنار صورت سود و زیان اهمیت پیدا می‌کند.
همه هزینه‌های ثبت‌شده در حسابداری به معنای پرداخت فوری پول نیستند.
برای مثال، استهلاک دارایی‌ها نمونه‌ای شناخته‌شده از هزینه‌های غیرنقدی است. استهلاک باعث کاهش سود حسابداری می‌شود، اما در زمان ثبت هزینه استهلاک، وجه نقدی از حساب شرکت خارج نمی‌شود.
بنابراین برای تحلیل وضعیت سود نقدی نباید تنها به عدد سود خالص نگاه کرد.
از طرف دیگر، برخی هزینه‌های غیرنقدی می‌توانند تفاوت قابل توجهی میان سود حسابداری و جریان نقدی ایجاد کنند.
به همین دلیل در روش غیرمستقیم تهیه صورت جریان وجوه نقد، سود یا زیان با اثر معاملات غیرنقدی و تغییرات برخی اقلام تعدیل می‌شود.
یکی از مهم‌ترین مواردی که باید توسط مدیران کنترل شود، حساب‌های دریافتنی است.
فرض کنید شرکت در سال گذشته ۱۰ میلیارد تومان مطالبات از مشتریان داشته و این رقم در سال جاری به ۲۵ میلیارد تومان رسیده است.
ممکن است فروش و سود شرکت افزایش یافته باشد، اما بخش قابل توجهی از منابع شرکت نزد مشتریان باقی مانده باشد.
در این حالت، شرکت روی کاغذ عملکرد مناسبی دارد، اما برای پرداخت تعهدات خود ممکن است مجبور به استفاده از موجودی قبلی، دریافت تسهیلات یا مذاکره با طلبکاران شود.
بنابراین افزایش فروش بدون کنترل وصول مطالبات می‌تواند فشار زیادی بر سود نقدی و نقدینگی ایجاد کند.
زمان‌بندی ورود و خروج پول اهمیت بسیار زیادی دارد.
تصور کنید شرکت در ابتدای ماه باید:
اما مشتریان شرکت قرار است دو یا سه ماه بعد پول خود را پرداخت کنند.
در چنین شرایطی حتی اگر مجموع درآمد شرکت از مجموع هزینه‌های آن بیشتر باشد، ممکن است شرکت در یک مقطع زمانی با کمبود وجه نقد مواجه شود.
به این وضعیت گاهی «فشار سرمایه در گردش» گفته می‌شود.
در واقع مشکل شرکت الزاماً زیان‌ده بودن نیست؛ بلکه ممکن است زمان‌بندی دریافت‌ها و پرداخت‌ها با یکدیگر هماهنگ نباشد.
سرمایه در گردش نقش مهمی در وضعیت سود نقدی و نقدینگی شرکت دارد.
به زبان ساده، شرکت برای ادامه فعالیت روزمره خود باید بتواند هزینه‌هایی مانند خرید کالا، مواد اولیه، حقوق و سایر هزینه‌های جاری را پرداخت کند.
اگر مقدار زیادی از سرمایه شرکت در موجودی کالا یا مطالبات مشتریان قفل شود، نقدینگی قابل استفاده کاهش پیدا می‌کند.
برای همین ممکن است یک شرکت در پایان سال دارایی‌های زیادی داشته باشد اما پول نقد کافی برای انجام تعهدات کوتاه‌مدت خود نداشته باشد.
مدیریت سرمایه در گردش معمولاً شامل توجه به مواردی مانند:
است.
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم مالیات شرکت مستقیماً بر اساس موجودی حساب بانکی تعیین می‌شود.
در حالی که محاسبه مالیات تابع قوانین و مقررات مالیاتی و اطلاعات و اسناد مالی شرکت است و «موجودی حساب بانکی» به تنهایی معیار تعیین سود یا مالیات نیست.
بنابراین ممکن است شرکتی در حساب بانکی خود پول زیادی نداشته باشد، اما طبق محاسبات مالیاتی دارای درآمد یا سود مشمول مالیات باشد.
از سوی دیگر، وجود موجودی نقد بالا نیز به خودی خود به معنای سود مشمول مالیات نیست.
برای همین تفکیک حسابداری، مالیات و جریان نقدی اهمیت زیادی دارد.
اگر شرکت در زمینه تشخیص درآمدها، هزینه‌ها، اسناد، اظهارنامه‌ها و سایر تکالیف مالیاتی نیاز به بررسی تخصصی داشته باشد، استفاده از خدمات مالیاتی می‌تواند به منظم‌تر شدن فرآیند بررسی و مدیریت تعهدات مالیاتی کمک کند.
برای درک بهتر موضوع، یک مثال فرضی را بررسی کنیم.
فرض کنید شرکت «الف» در یک سال اطلاعات زیر را داشته باشد:
در ظاهر، شرکت ۸ میلیارد تومان سود داشته است.
اما این به معنی وجود ۸ میلیارد تومان وجه نقد در حساب شرکت نیست.
بخشی از درآمد شرکت هنوز از مشتریان وصول نشده است. همچنین شرکت ۴ میلیارد تومان برای خرید تجهیزات پرداخت کرده و ۲ میلیارد تومان نیز بابت اصل تسهیلات خود پرداخت کرده است.
در نتیجه ممکن است موجودی نقد شرکت به شکل محسوسی کمتر از سود حسابداری آن باشد.
اگر شرکت بر اساس قوانین و محاسبات مالیاتی دارای مالیات قابل پرداخت باشد، این مالیات نیز باید طبق مقررات مربوطه مدیریت و پرداخت شود؛ حتی اگر بخش زیادی از منابع شرکت در مطالبات، موجودی یا دارایی‌های ثابت قرار گرفته باشد.
این همان نقطه‌ای است که تفاوت میان سود، مالیات و نقدینگی برای مدیر شرکت اهمیت پیدا می‌کند.
خیر.
پرداخت مالیات نشان‌دهنده این نیست که شرکت الزاماً حجم زیادی وجه نقد در اختیار دارد.
مالیات ممکن است بر مبنای عملکرد مالی و سود مشمول مالیات محاسبه شود، در حالی که وجه نقد شرکت تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند وصول مطالبات، خرید دارایی، بازپرداخت بدهی، موجودی کالا و سرمایه‌گذاری قرار دارد.
بنابراین جمله «اگر شرکت مالیات داده، پس حتماً پول داشته است» از نظر تحلیل مالی دقیق نیست.
ممکن است شرکتی برای پرداخت مالیات مجبور به استفاده از ذخیره نقدی، فروش دارایی، دریافت تسهیلات یا تأمین مالی از سهامداران شود.
البته نحوه شناسایی و محاسبه مالیات هر شرکت باید با توجه به وضعیت واقعی شرکت، نوع فعالیت، اسناد و مقررات مالیاتی بررسی شود.
گاهی عبارت سود نقدی با «سود قابل تقسیم» اشتباه گرفته می‌شود.
سود قابل تقسیم موضوعی مرتبط با سود انباشته و الزامات قانونی و تصمیمات مجمع و وضعیت مالی شرکت است، در حالی که وجود وجه نقد کافی برای پرداخت آن موضوع دیگری است.
ممکن است شرکتی سود انباشته داشته باشد، اما تمام آن سود به شکل وجه نقد در حساب بانکی موجود نباشد.
برای مثال، سود سنوات گذشته ممکن است در قالب دارایی، موجودی، مطالبات یا سرمایه‌گذاری‌های شرکت باقی مانده باشد.
بنابراین حتی وقتی از نظر حسابداری سودی برای شرکت ایجاد شده است، پرداخت آن به صورت نقدی نیازمند بررسی توان نقدینگی شرکت است.
برای بررسی دقیق سود نقدی و وضعیت نقدینگی، صورت جریان وجوه نقد یکی از مهم‌ترین گزارش‌های مالی است.
این صورت مالی نشان می‌دهد وجه نقد شرکت در طول دوره چگونه تغییر کرده و جریان‌های نقدی معمولاً در سه بخش اصلی بررسی می‌شوند:
این بخش به جریان‌های مربوط به فعالیت‌های اصلی درآمدزای شرکت ارتباط دارد.
برای مثال، دریافت وجه از مشتریان و پرداخت وجه برای هزینه‌های عملیاتی در این بخش اهمیت دارد.
خرید و فروش دارایی‌های بلندمدت و برخی سرمایه‌گذاری‌ها در این بخش قرار می‌گیرند.
برای مثال، خرید یک دستگاه صنعتی می‌تواند باعث خروج قابل توجه وجه نقد شود.
دریافت و بازپرداخت برخی تسهیلات و تغییرات مرتبط با تأمین مالی شرکت در این بخش بررسی می‌شوند.
استاندارد IAS 7 نیز جریان‌های نقدی را در سه گروه عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی طبقه‌بندی می‌کند و هدف صورت جریان وجوه نقد را ارائه اطلاعات درباره تغییرات وجه نقد و معادل‌های نقدی می‌داند.
سود خالص اطلاعات مهمی درباره عملکرد شرکت ارائه می‌کند، اما برای مدیریت نقدینگی کافی نیست.
فرض کنید دو شرکت هر دو ۱۰ میلیارد تومان سود خالص داشته باشند.
شرکت اول تقریباً تمام فروش خود را نقدی دریافت کرده و بدهی سنگینی ندارد.
شرکت دوم بخش زیادی از فروش خود را اعتباری انجام داده، موجودی کالا افزایش یافته و اقساط سنگینی نیز پرداخت می‌کند.
هر دو شرکت ممکن است سود یکسانی داشته باشند، اما شرایط نقدینگی آنها کاملاً متفاوت باشد.
به همین دلیل مدیران باید علاوه بر سودآوری، جریان‌های نقدی و سرمایه در گردش را نیز به صورت مستمر بررسی کنند.
مدیریت سود نقدی تنها به افزایش فروش وابسته نیست. گاهی مدیریت بهتر جریان پول اهمیت بیشتری از افزایش درآمد اسمی دارد.
چند اقدام می‌تواند به کنترل وضعیت نقدینگی کمک کند:
شرکت باید بداند چه مقدار از فروش آن هنوز وصول نشده و هر مشتری چه زمانی باید بدهی خود را پرداخت کند.
فروش بیشتر همیشه به معنای وضعیت مالی بهتر نیست. اگر فروش اعتباری بدون کنترل انجام شود، مطالبات شرکت افزایش پیدا می‌کند.
خرید بیش از نیاز می‌تواند بخش قابل توجهی از منابع مالی را در انبار حبس کند.
شرکت باید برای ورود و خروج وجه نقد در ماه‌های آینده برنامه داشته باشد.
یکی از مهم‌ترین موارد، پیش‌بینی تعهدات مالیاتی و آماده کردن منابع مورد نیاز برای پرداخت آنهاست.
پرداخت اصل بدهی، اقساط و سایر تعهدات مالی می‌تواند روی جریان نقدی اثر قابل توجهی داشته باشد.
ثبت دقیق معاملات تنها برای تهیه صورت‌های مالی اهمیت ندارد؛ بلکه می‌تواند در تصمیم‌گیری مدیریتی نیز مؤثر باشد.
وقتی درآمدها، هزینه‌ها، مطالبات، بدهی‌ها، موجودی کالا و دارایی‌ها به شکل منظم ثبت و کنترل شوند، مدیر شرکت تصویر بهتری از وضعیت مالی خود خواهد داشت.
از طرف دیگر، اسناد و مدارک مالی منظم برای انجام تکالیف مالیاتی نیز اهمیت دارند.
به همین دلیل شرکت‌هایی که حجم معاملات یا پیچیدگی مالی بالایی دارند، معمولاً به فرآیند منظم حسابداری و مالیاتی نیاز بیشتری دارند.
در صورت نیاز به بررسی حرفه‌ای‌تر وضعیت شرکت، استفاده از خدمات مالیاتی می‌تواند در کنار سیستم حسابداری مناسب، به شناسایی تعهدات و برنامه‌ریزی بهتر امور مالیاتی کمک کند.
خیر.
کمبود سود نقدی یا پایین بودن جریان نقدی در یک دوره لزوماً به معنای زیان‌ده بودن شرکت نیست.
ممکن است شرکت در حال توسعه باشد و بخش زیادی از منابع خود را برای خرید تجهیزات، ایجاد شعبه جدید، افزایش موجودی یا سرمایه‌گذاری در پروژه‌های آینده مصرف کرده باشد.
همچنین ممکن است فروش شرکت بالا باشد اما وصول مطالبات با تأخیر انجام شود.
در چنین شرایطی باید علت کاهش نقدینگی بررسی شود.
اگر کاهش وجه نقد ناشی از سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و قابل مدیریت باشد، با حالتی که شرکت به دلیل زیان عملیاتی یا ضعف وصول مطالبات دچار کمبود نقدینگی شده تفاوت اساسی دارد.
بنابراین قبل از هر نتیجه‌گیری، باید جریان‌های نقدی، سودآوری، بدهی‌ها، مطالبات و دارایی‌های شرکت در کنار یکدیگر بررسی شوند.
برخی نشانه‌ها می‌توانند مدیران را نسبت به وضعیت نقدینگی حساس کنند:
هیچ‌کدام از این موارد به تنهایی اثبات‌کننده مشکل مالی نیستند، اما می‌توانند نشانه‌ای برای بررسی دقیق‌تر وضعیت شرکت باشند.
یکی از مهم‌ترین نکاتی که مدیران شرکت باید به آن توجه داشته باشند این است که «سود»، «مالیات» و «وجه نقد» سه مفهوم مرتبط اما متفاوت هستند.
ممکن است شرکتی:
سود داشته باشد + مالیات داشته باشد + نقدینگی کمی داشته باشد.
این ترکیب از نظر مالی کاملاً ممکن است.
برای مثال، شرکتی ممکن است فروش خود را به صورت اعتباری انجام داده باشد، بخشی از پول خود را صرف خرید تجهیزات کرده باشد و بخشی دیگر را برای خرید موجودی کالا هزینه کرده باشد.
در چنین شرایطی سود حسابداری وجود دارد، اما وجه نقد در دسترس ممکن است محدود باشد.
از طرف دیگر، پرداخت مالیات نیز می‌تواند فشار بیشتری بر منابع نقدی وارد کند؛ به‌خصوص زمانی که شرکت از قبل برای تعهدات مالی خود برنامه‌ریزی نکرده باشد.
سود نقدی فقط به میزان درآمد و هزینه‌های شرکت وابسته نیست؛ بلکه زمان‌بندی پرداخت تعهدات نیز اهمیت زیادی دارد. ممکن است شرکت در طول سال فروش مناسبی داشته باشد، اما در یک مقطع مشخص چند تعهد مالی بزرگ به‌صورت هم‌زمان سررسید شوند. اگر شرکت از قبل برای این پرداخت‌ها برنامه‌ریزی نکرده باشد، حتی یک کسب‌وکار سودآور نیز ممکن است با کمبود وجه نقد مواجه شود.
برای مثال، تصور کنید یک شرکت در پایان سال مالی از نظر حسابداری سود قابل توجهی شناسایی کرده است، اما بخش زیادی از مطالبات آن هنوز وصول نشده است. در همین زمان، شرکت باید مالیات، حقوق کارکنان، بدهی تأمین‌کنندگان و اقساط تسهیلات خود را پرداخت کند. در چنین شرایطی، سود ثبت‌شده در صورت‌های مالی الزاماً به معنای وجود پول نقد کافی برای انجام تمام این پرداخت‌ها نیست.
لزومـاً خیر. یکی از اشتباهات رایج در مدیریت مالی این است که افزایش فروش را مستقیماً معادل افزایش نقدینگی بدانیم. اگر بخش زیادی از فروش به صورت مدت‌دار انجام شود، ممکن است فروش شرکت رشد کند اما وجه نقد با همان سرعت افزایش پیدا نکند.
حتی در برخی شرایط، رشد سریع فروش می‌تواند نیاز شرکت به سرمایه در گردش را بیشتر کند. شرکت برای تولید یا تأمین کالا باید هزینه‌ها را زودتر پرداخت کند، در حالی که ممکن است وجه فروش را چند ماه بعد دریافت کند. بنابراین فاصله زمانی بین پرداخت هزینه‌ها و دریافت وجه فروش می‌تواند روی سود نقدی تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
برنامه‌ریزی برای مالیات نیز بخشی از مدیریت جریان نقدی شرکت است. زمانی که مدیر شرکت از میزان تقریبی تعهدات مالیاتی و زمان پرداخت آنها اطلاع داشته باشد، می‌تواند منابع مالی لازم را از قبل پیش‌بینی کند.
این موضوع به‌خصوص برای شرکت‌هایی که فروش اعتباری بالایی دارند اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ممکن است هنگام سررسید تعهد مالیاتی، بخش قابل توجهی از درآمد شرکت هنوز از مشتریان دریافت نشده باشد.
بنابراین بهتر است مالیات به عنوان یک هزینه یا تعهد ناگهانی در پایان سال دیده نشود، بلکه از ماه‌های قبل در برنامه جریان نقدی شرکت لحاظ شود. چنین رویکردی می‌تواند از ایجاد فشار ناگهانی بر منابع مالی جلوگیری کند و به مدیر اجازه دهد تصمیم‌های مالی خود را با اطلاعات دقیق‌تری اتخاذ کند.
گاهی کاهش وجه نقد شرکت نتیجه یک تصمیم مدیریتی برای توسعه کسب‌وکار است. خرید ماشین‌آلات، راه‌اندازی خط تولید جدید، توسعه شعب، خرید ملک یا سرمایه‌گذاری در فناوری می‌تواند باعث خروج مقدار زیادی پول از شرکت شود.
در این حالت ممکن است موجودی نقد کاهش پیدا کند، اما دارایی‌های شرکت افزایش یافته باشند. بنابراین کاهش سود نقدی یا وجه نقد در یک دوره، بدون بررسی علت آن، نمی‌تواند به تنهایی نشان دهد که عملکرد شرکت ضعیف شده است.
مدیران باید بررسی کنند که پول شرکت دقیقاً در چه مسیری مصرف شده و آیا این خروج وجه نقد با اهداف عملیاتی و سرمایه‌گذاری شرکت هماهنگ است یا خیر.
در نهایت باید گفت که سود نقدی و سود حسابداری یکسان نیستند و نمی‌توان صرفاً با مشاهده سود شرکت یا مبلغ مالیات، درباره میزان وجه نقد موجود در حساب آن قضاوت کرد.
شرکت ممکن است به دلیل فروش‌های اعتباری، افزایش مطالبات، خرید موجودی کالا، سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت، بازپرداخت بدهی‌ها یا سایر فعالیت‌های مالی، بخش قابل توجهی از منابع نقدی خود را مصرف کرده باشد.
از طرف دیگر، مالیات نیز بر اساس قوانین و مقررات مالیاتی و محاسبات مربوط به درآمد و هزینه‌های قابل قبول و سایر عوامل تعیین‌کننده محاسبه می‌شود و موجودی حساب بانکی به تنهایی مبنای تشخیص آن نیست.
بنابراین برای بررسی وضعیت واقعی یک شرکت باید حداقل سه موضوع را در کنار هم دید:
سودآوری، وضعیت مالیاتی و جریان نقدی.
مدیری که فقط سود حسابداری را بررسی کند ممکن است متوجه فشار نقدینگی نشود و مدیری که فقط موجودی بانک را ببیند نیز ممکن است تصویر کاملی از سودآوری شرکت نداشته باشد.
بهترین رویکرد این است که وضعیت شرکت با استفاده از اطلاعات حسابداری، صورت‌های مالی، جریان‌های نقدی، مطالبات، بدهی‌ها و تعهدات مالیاتی به شکل یکپارچه بررسی شود.
در چنین شرایطی، برنامه‌ریزی مالیاتی مناسب نیز می‌تواند به شرکت کمک کند تا تعهدات مالیاتی خود را بهتر پیش‌بینی کرده و برای تأمین منابع مورد نیاز آن، زودتر تصمیم‌گیری کند.
بله. سود حسابداری و وجه نقد دو مفهوم متفاوت هستند. فروش‌های نسیه، افزایش مطالبات، خرید موجودی کالا، خرید تجهیزات و بازپرداخت بدهی‌ها می‌توانند باعث شوند شرکت سود داشته باشد اما وجه نقد محدودی در اختیار داشته باشد.
خیر. پرداخت مالیات به معنای وجود وجه نقد کافی یا داشتن سود نقدی به همان میزان نیست. ممکن است شرکت برای پرداخت مالیات از منابع نقدی، وصول مطالبات، تأمین مالی یا سایر منابع خود استفاده کند.
یک دلیل واحد برای همه شرکت‌ها وجود ندارد. افزایش مطالبات از مشتریان، فروش اعتباری، افزایش موجودی کالا، خرید دارایی‌های ثابت، بازپرداخت بدهی‌ها و سرمایه‌گذاری می‌توانند از عوامل مهم کاهش وجه نقد باشند.
صورت جریان وجوه نقد یکی از مهم‌ترین گزارش‌ها برای بررسی تغییرات وجه نقد شرکت است. این صورت جریان‌های نقدی را در بخش‌های عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی بررسی می‌کند.
تهیه برنامه جریان نقدی، کنترل مطالبات، مدیریت موجودی کالا، پیش‌بینی تعهدات مالیاتی، بررسی بدهی‌ها و داشتن سیستم حسابداری منظم می‌تواند به مدیریت بهتر نقدینگی کمک کند. برای مسائل تخصصی مالیاتی نیز بررسی وضعیت شرکت توسط متخصصان این حوزه می‌تواند مفید باشد.
09127806746
